Sprioc

Tá sé mar aidhm ag an bhfeachtas 'Coimeád do shúile ar oscailt' timpeallacht a chruthú ina mbraitheann íospartaigh coireachta sábháilte, go dtuigtear iad agus go dtacaítear leo. Ba é an Coimisiún Eorpach a sheol an feachtas agus is é a sprioc a chinntiú go dtuigeann íospartaigh a gcearta agus go mbraitheann siad go bhfuil an chumhacht acu chun iad a úsáid agus ceartas a lorg. Tá sé mar aidhm ag an bhfeachtas, leis, a ráthú go dtugtar cothrom na Féinne d'íospartaigh, go gcaitear leo le dínit agus le meas, go n-éistear lena nguth agus gurb eol dóibh cá háit ar féidir leo tacaíocht a lorg.

Cén fáth a ndíríonn an feachtas ar na coireanna seo

Dírítear san fheachtas 'Coimeád do shúile ar oscailt' ar choireanna in aghaidh leanaí, coireanna fuatha seineafóbacha, coireanna fuatha frith-LADTIA, coireanna foréigneacha, foréigean ar bhonn inscne agus coireanna a dhéantar trí leas a bhaint as teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide (TFC). Ní mór a chur san áireamh gur féidir le gach coir a rian a fháil ar an íospartach go ceann i bhfad. Mar sin féin, tá sé tábhachtach a mheabhrú gur féidir iarmhairtí tromchúiseacha a bheith ag gach coir do na híospartaigh. Tá na cearta íospartach atá leagtha amach ar an suíomh seo infheidhme maidir le híospartaigh gach cineál coireachta agus d’fhéadfadh cuid de na seirbhísí tacaíochta a bheith ar fáil d’íospartaigh coireanna eile seachas na cinn atá liostaithe.

Cén fáth a bhfuil an AE ag gníomhú anois

Gach bliain, déantar íospartaigh coireachta de na milliúin daoine; is féidir leis tarlú do dhuine ar bith dínn.

Oibríonn an tAontas Eorpach go leanúnach chun a chinntiú go bhfaigheann íospartaigh na cearta, an tacaíocht agus an chosaint riachtanach ar fud na mBallstát uile, lena n-áirítear rochtain ar bhearta cosanta amhail nósanna imeachta tuairiscithe sábháilte, cosaint ó dhíobháil bhreise, agus coimircí saincheaptha d'íospartaigh leochaileacha, mar aon le seirbhísí tacaíochta praiticiúla agus mothúchánacha. Mar sin féin, braithfidh fíor-athrú ar ár gcumas uile chun íospartaigh a aithint, éisteacht gan bhreithiúnas, agus cabhrú lena chinntiú nach mbeidh ar aon duine dul i ngleic le hiarmhairtí na coireachta ina n-aonar. Sin é an fáth go bhfuil sé tábhachtach go mbeadh ár gcearta ar eolas againn agus cá háit is féidir cabhair a fháil, dúinn féin nó do dhaoine atá muinteartha linn.  Fógraíodh an feachtas sa chéad Straitéis AE maidir le cearta íospartach (2020-2025). 

Tá sé ríthábhachtach go mbeidh íospartaigh in ann an tacaíocht, an chosaint agus an ceartas a theastaíonn uathu a lorg. Ní mór caitheamh le híospartaigh le meas agus le tuiscint. Mura ndéantar, tá an baol ann go ndéanfar íospairt ar dhuine, arís agus arís eile, mar gheall ar an tslí a gcaitheann institiúidí nó daoine ar leith leis an íospartach. Mura bhfuil, tá baol ann go ndéanfar íospartacht thánaisteach agus athuair, áit a ndéantar dochar breise don íospartach ina theagmhálacha le hinstitiúidí nó le daoine aonair.

Tá an feachtas seo á sheoladh ag an gCoimisiún Eorpach le cinntiú go bhfuil íospartaigh coireanna agus a gcairde agus a dteaghlach ar an eolas faoi na seirbhísí comhairle agus tacaíochta, na tearmainn (lena n-áirítear tithe do leanaí agus do theaghlaigh), línte cabhrach, tacaíocht mhothúchánach agus síceolaíoch, cúnamh leighis, tacaíocht agus comhairleoireacht tráma, agus seirbhísí sóisialta eile atá ar fáil dóibh.

Cad a dhéanann an AE chun íospartaigh a chosaint?

Sa bhliain 2012, ghlac an Coimisiún Eorpach leis an Treoir um Chearta Íospartach. Bunaíonn sé seo íoschaighdeáin maidir le cearta íospartach coireachta agus leagtar amach ann an tacaíocht agus an chosaint is ceart a bheith ar fáil dóibh. In 2023, leasaíodh an Treoir um Chearta Íospartach le deireanas chun cearta íospartach a neartú tuilleadh. In 2023, ghlac an Coimisiún togra le haghaidh leasú ar an Treoir um Chearta Íospartach, ar mhaithe le rochtain íospartach ar fhaisnéis trí línte cabhrach d’íospartaigh a neartú, cosaint chuí a chinntiú trí mheasúnuithe aonair athneartaithe, cur leis an tacaíocht d’íospartaigh leochaileacha (lena n-áirítear leanaí), rannpháirtíocht in imeachtaí coiriúla a fheabhsú, agus rochtain níos cuí ar chúiteamh a sholáthar. Ag an am céanna, tá an Coimisiún ag ullmhú Straitéis nua AE maidir le cearta íospartach (2026 – 2030) chun a chreat beartais sa réimse seo a neartú tuilleadh.